/* SolarDose — SSS (gerçek içerik, iki dilli TR/EN) */ const { useState: useStateF } = React; const FAQ_CATS = { tr: ['Güneşlenme ve Sentez', 'D Vitamini Kışı ve Enlem', 'Bireysel Faktörler', 'Eksiklik ve Belirtiler', 'Metabolizma ve Biyokimya', 'SolarDose Nasıl Çalışır'], en: ['Sun Exposure & Synthesis', 'Vitamin D Winter & Latitude', 'Individual Factors', 'Deficiency & Symptoms', 'Metabolism & Biochemistry', 'How SolarDose Works'], }; // her madde: [kategoriIndex, {tr, en} soru, {tr, en} cevap] const FAQ_ITEMS = [ [0, { tr: `Güneşlenmek D vitamini eksikliğine iyi gelir mi?`, en: `Does sun exposure help with vitamin D deficiency?` }, { tr: `Evet. Vücudun D vitamini ihtiyacının %90'ından fazlası güneş ışığından karşılanır. UVB ışınları (290–315 nm) deriye penetre olarak 7-dehidrokolesterolü pre-vitamin D3'e dönüştürür. Bu madde karaciğer ve böbreklerde aktif forma metabolize edilir. Ancak bunun gerçekleşmesi için güneşin yeterli açıda olması şarttır — her saatteki güneş D vitamini üretmez.`, en: `Yes. More than 90% of the body's vitamin D needs are met through sunlight. UVB rays (290–315 nm) penetrate the skin and convert 7-dehydrocholesterol into pre-vitamin D3, which is then metabolized into its active form in the liver and kidneys. However, the sun must be at a sufficient angle — not every hour of sunlight produces vitamin D.` }], [0, { tr: `D vitamini sentezi için günde kaç dakika güneş yeterli?`, en: `How many minutes of sun per day are enough for vitamin D synthesis?` }, { tr: `Deri tipine ve güneş açısına göre değişir. Orta ten (Fitzpatrick Tip III) için öğle saatlerinde 7–15 dakika yeterlidir. Koyu ten (Tip V–VI) için bu süre 3–6 kata çıkabilir. SolarDose konumunuza, deri tipinize, rakıma ve anlık bulutluluğa göre kişisel süreyi hesaplar.`, en: `It depends on skin type and sun angle. For medium skin (Fitzpatrick Type III), 7–15 minutes around midday is typically sufficient. For darker skin (Type V–VI), this can increase 3–6 times. SolarDose calculates your personal duration based on your location, skin type, altitude, and real-time cloud cover.` }], [0, { tr: `D vitamini için en iyi saat hangisi?`, en: `What is the best time of day for vitamin D?` }, { tr: `Güneşin en yüksek açıda olduğu öğle saatleri — genellikle 11:00–14:00 arası. Bu saatlerde UVB yoğunluğu en yüksektir ve en kısa sürede en fazla D vitamini üretilir. Sabah erken ve akşam geç saatlerde güneş açısı 35°'nin altına düştüğünden sentez gerçekleşmez. SolarDose konumunuz için tam pencereyi hesaplar.`, en: `Midday hours when the sun is at its highest — typically between 11:00–14:00. UVB intensity is strongest at this time. In early morning and late afternoon, the sun angle drops below 35° and synthesis stops. SolarDose calculates the exact window for your location.` }], [0, { tr: `Bulutlu havada D vitamini sentezi olur mu?`, en: `Does vitamin D synthesis occur on cloudy days?` }, { tr: `Kısmen. EPA verilerine göre dağınık bulutlar UV'yi %11, parçalı bulutlar %27, tamamen kapalı gökyüzü ise %69 oranında azaltır. Hafif bulutlu havada güneşlenmek hâlâ işe yarar — sadece biraz daha uzun süre gerekir. Bir önemli istisna: parçalı bulutlu havada bulut kenarlarından ileri saçılım (forward scattering) nedeniyle UV şiddeti zaman zaman açık havayı bile aşabilir. Bu yüzden "bulutlu hava güvenli" varsayımı her zaman doğru değildir. SolarDose anlık bulutluluk verisini Open-Meteo'dan alarak süreyi otomatik ayarlar.`, en: `Partially. According to EPA data, scattered clouds reduce UV by 11%, broken clouds by 27%, and overcast skies by 69%. Sun exposure on lightly cloudy days still works — it just takes a bit longer. One important exception: under partly cloudy conditions, forward scattering from cloud edges can sometimes cause UV intensity to exceed clear-sky levels. So "cloudy means safe" is not always true. SolarDose automatically adjusts duration using real-time cloud data from Open-Meteo.` }], [0, { tr: `Cam arkasında güneşlenmek D vitamini sağlar mı?`, en: `Does sun exposure through glass produce vitamin D?` }, { tr: `Hayır. Pencere camı UVB ışınlarını tamamen filtreler. Araç içinde veya pencere kenarında güneşlenmek D vitamini sentezi sağlamaz — sadece UVA geçer ki bu cilt yaşlanmasına katkıda bulunur ama D vitamini üretmez. Sentez için dışarıda, doğrudan güneş ışığına maruz kalmanız gerekir.`, en: `No. Window glass completely blocks UVB rays. Sun exposure through car windows or indoors next to a window does not produce vitamin D — only UVA passes through, which contributes to skin aging but does not trigger synthesis. Direct outdoor sun exposure is required.` }], [0, { tr: `Güneş kremi D vitamini sentezini engeller mi?`, en: `Does sunscreen block vitamin D synthesis?` }, { tr: `Evet, önemli ölçüde etkiler. SPF 8 güneş kremi sentezi yaklaşık %95, SPF 15 ise %98 oranında azaltır. Pratik öneri: önce birkaç dakika korumasız güneşlenin, ardından güneş kremini uygulayın. Bu kısa süre yanma eşiğinin çok altında kalırken yeterli sentez sağlar.`, en: `Yes, significantly. SPF 8 sunscreen reduces synthesis by approximately 95%, and SPF 15 by 98%. A practical approach: get a few minutes of unprotected sun exposure first, then apply sunscreen. This short window stays well below the burning threshold while allowing sufficient synthesis.` }], [0, { tr: `Güneşlenirken ne kadar vücut alanı açık olmalı?`, en: `How much skin surface needs to be exposed?` }, { tr: `SolarDose hesaplaması kollar ve bacakların açık olduğunu varsayar — toplam vücut yüzeyinin yaklaşık %25'i. Sadece yüz ve eller açıksa bu oran %5'e düşer ve gereken süre 5 katına çıkar. Daha fazla alan açıksa süre orantılı olarak kısalır. Tam vücut maruziyeti (mayo ile) 1 MED dozunda 10.000–20.000 IU'ya eşdeğer sentez sağlayabilir.`, en: `SolarDose assumes arms and legs are exposed — approximately 25% of total body surface area. If only the face and hands are exposed, this drops to 5% and the required time increases fivefold. More exposed skin means proportionally less time needed. Full body exposure (swimsuit) at 1 MED can produce the equivalent of 10,000–20,000 IU.` }], [0, { tr: `Gölgede güneşlenince D vitamini sentezi olur mu?`, en: `Does sitting in the shade produce vitamin D?` }, { tr: `Hayır. Doğrudan güneş ışığı gereklidir. Gölgede UVB ışınları yeterli yoğunlukta değildir. Pratik bir test: gölgeniz sizden kısaysa güneş yeterli açıdadır ve sentez mümkündür; gölgeniz sizden uzunsa sentez gerçekleşmez.`, en: `No. Direct sunlight is required. UVB intensity in the shade is insufficient for synthesis. A practical test: if your shadow is shorter than you, the sun is at a sufficient angle and synthesis is possible; if your shadow is longer than you, synthesis will not occur.` }], [0, { tr: `Yoğun güneşe uzun süre maruz kalmak D vitamini zehirlenmesine yol açar mı?`, en: `Can too much sun cause vitamin D toxicity?` }, { tr: `Hayır. Güneşten D vitamini zehirlenmesi mümkün değildir. Aşırı pre-vitamin D3 güneş ışığı tarafından biyolojik olarak inaktif fotoproduktlara dönüştürülür — bu doğal bir denge mekanizmasıdır. D vitamini zehirlenmesi yalnızca aşırı takviye kullanımıyla oluşabilir.`, en: `No. Vitamin D toxicity from sunlight is not possible. Excess pre-vitamin D3 is converted by sunlight into biologically inactive photoproducts — a natural regulatory mechanism. Toxicity can only result from excessive supplementation.` }], [0, { tr: `Plajda neden daha çabuk yanıyorum — kum ve su UV yansıtır mı?`, en: `Why do I burn faster at the beach — do sand and water reflect UV?` }, { tr: `Evet. EPA verilerine göre kum UV'nin yaklaşık %15'ini, su %10'unu, kar ise %80'ini yansıtır. Plajda hem güneşten doğrudan gelen hem de kumdan yansıyan UV'ye maruz kalırsınız — toplam doz önemli ölçüde artar. Bu durum D vitamini sentezini de hızlandırır ama yanma riskini de artırır. Gölgede oturmanız sizi tam korumaz; yansıyan UV gölgeye de ulaşır.`, en: `Yes. According to EPA data, sand reflects about 15% of UV, water 10%, and snow up to 80%. At the beach you receive both direct UV from the sun and reflected UV from the sand — total dose increases significantly. This accelerates vitamin D synthesis but also raises the risk of sunburn. Sitting in the shade doesn't fully protect you; reflected UV reaches shaded areas too.` }], [0, { tr: `Yazın güneşte biriken D vitamini kışa yeter mi?`, en: `Can summer sun exposure last through winter?` }, { tr: `Kısmen. D vitamini yağda çözünür ve yağ dokusunda depolanır. Yaz boyunca yeterince güneşlenen bireyler kış ayları için bir miktar depo oluşturabilir. Ancak bu depo genellikle tüm kışı karşılamaya yetmez — özellikle 40°N üzerinde yaşıyorsanız. Kış döneminde takviye önerilir.`, en: `Partially. Vitamin D is fat-soluble and stored in adipose tissue. People who get sufficient sun during summer can build up some reserves for winter. However, these stores generally don't last the entire winter — especially if you live above 40°N. Supplementation during winter is recommended.` }], [1, { tr: `D vitamini kışı nedir?`, en: `What is vitamin D winter?` }, { tr: `Güneşin hiçbir zaman 35°'nin üzerine çıkamadığı dönemlere "D vitamini kışı" denir. Bu dönemde UVB ışınları atmosferde çok uzun yol kat ederek ozon tarafından emilir ve yeryüzüne sentez için yeterli yoğunlukta ulaşamaz. Webb ve Holick'in 1988 çalışması bu olguyu ilk kez belgelemiştir.`, en: `"Vitamin D winter" refers to periods when the sun never rises above 35°. During these times, UVB rays travel such a long path through the atmosphere that they are largely absorbed by the ozone layer and never reach the surface at sufficient intensity for synthesis. Webb and Holick's 1988 study was the first to document this phenomenon.` }], [1, { tr: `Hangi enlemden itibaren D vitamini kışı başlar?`, en: `At what latitude does vitamin D winter begin?` }, { tr: `Yaklaşık 34–35° kuzey enleminin üzerinde. Türkiye'nin tamamı bu sınırın üzerindedir. Antalya (36.9°N) yaklaşık 2 ay, İstanbul (41°N) 4 ay, Erzurum (39.9°N) 4–5 ay D vitamini kışı yaşar. Kanada'nın kuzey şehirlerinde bu süre 6 aya kadar çıkar.`, en: `Above approximately 34–35° north latitude. All of Turkey is above this threshold. Antalya (36.9°N) experiences about 2 months, Istanbul (41°N) about 4 months, and Erzurum (39.9°N) about 4–5 months of vitamin D winter. In northern Canadian cities this can extend to 6 months.` }], [1, { tr: `Türkiye'de D vitamini kışı ne zaman başlar?`, en: `When does vitamin D winter start in Turkey?` }, { tr: `Şehre göre değişir. Genel olarak Kasım başında başlayıp Şubat sonunda biter. Antalya gibi güney şehirlerinde Aralık–Ocak ile sınırlıyken, Erzurum gibi yüksek rakımlı doğu şehirlerinde Ekim sonundan Mart başına kadar uzayabilir. SolarDose her konum için tam tarihleri hesaplar.`, en: `It varies by city. Generally it begins in early November and ends in late February. In southern cities like Antalya it's limited to December–January, while in high-altitude eastern cities like Erzurum it can extend from late October to early March. SolarDose calculates exact dates for every location.` }], [1, { tr: `Antalya'da yaşıyorum, D vitamini kışı yaşar mıyım?`, en: `I live in Antalya — do I experience vitamin D winter?` }, { tr: `Çok kısa yaşarsınız. Antalya 36.9°N enleminde olduğundan yılın yalnızca yaklaşık 2 ayında — Aralık ve Ocak — güneş açısı 35°'nin altına düşer. Türkiye'nin güney kıyısındaki en avantajlı konumlardan biridir. Buna karşın yaz aylarında bile öğle saatlerinde güneşten kaçınma alışkanlığı ve kapalı kıyafet kültürü nedeniyle D vitamini eksikliği görülebilir. Coğrafya avantajlı olsa da davranış belirleyicidir.`, en: `Only briefly. At 36.9°N, the sun drops below 35° for only about 2 months — December and January. Antalya is one of the most advantageous locations on Turkey's southern coast. However, vitamin D deficiency can still occur even in summer due to the habit of avoiding midday sun and covering clothing. Geography is an advantage, but behavior is the deciding factor.` }], [1, { tr: `D vitamini kışında güneşlenmenin hiç faydası yok mu?`, en: `Is there any benefit to sun exposure during vitamin D winter?` }, { tr: `D vitamini sentezi açısından yok. Ama güneş ışığının başka faydaları devam eder: serotonin üretimi, sirkadiyen ritim düzenlemesi ve ruh hali üzerindeki olumlu etkileri mevsimden bağımsızdır. Sadece D vitamini sentezi için kış güneşi yetersizdir.`, en: `Not for vitamin D synthesis. But sunlight has other benefits that continue regardless of season: serotonin production, circadian rhythm regulation, and positive effects on mood. Winter sun is simply insufficient for vitamin D synthesis specifically.` }], [1, { tr: `D vitamini kışında ne yapmalıyım?`, en: `What should I do during vitamin D winter?` }, { tr: `Takviye gereklidir. Yetişkinler için günlük 1500–2000 IU D3 idame dozu önerilmektedir. Serum 25(OH)D düzeyiniz 20 ng/mL'nin altındaysa hekiminiz yükleme dozu uygulayabilir. Takviye olarak D3 (kolekalsiferol) D2'ye (ergokalsiferol) göre çok daha etkilidir.`, en: `Supplementation is necessary. A daily maintenance dose of 1500–2000 IU D3 is generally recommended for adults. If your serum 25(OH)D is below 20 ng/mL, your doctor may prescribe a loading dose. D3 (cholecalciferol) is significantly more effective than D2 (ergocalciferol) as a supplement.` }], [1, { tr: `Ekvatora yakın ülkelerde yaşayanların D vitamini sorunu olmaz mı?`, en: `Don't people living near the equator avoid vitamin D problems?` }, { tr: `Tam tersine. Orta Doğu'da D vitamini eksikliği küresel ortalamanın çok üzerindedir. Bunun nedeni kapalı kıyafet kültürü ve güneşten kaçınma alışkanlıklarıdır. Güneş ışığı var olsa bile vücut yüzeyi kapalıysa sentez gerçekleşmez. Coğrafya değil, güneşe maruz kalan deri alanı belirleyicidir.`, en: `Quite the opposite. Vitamin D deficiency in the Middle East is well above the global average. The reason is cultural practices — covering clothing and sun avoidance. Even with abundant sunlight, synthesis doesn't occur if the skin is covered. It's not geography but exposed skin surface that determines synthesis.` }], [1, { tr: `Güney yarımkürede D vitamini kışı hangi aylarda yaşanır?`, en: `When does vitamin D winter occur in the Southern Hemisphere?` }, { tr: `Kuzey yarımkürenin tersine, Haziran–Ağustos ayları arasında. Sydney (34°S) yaklaşık 2–3 ay, daha güneydeki şehirler daha uzun süre D vitamini kışı yaşar. SolarDose her iki yarımküre için doğru hesaplama yapar.`, en: `The opposite of the Northern Hemisphere — during June–August. Sydney (34°S) experiences about 2–3 months, with cities further south experiencing longer periods. SolarDose calculates correctly for both hemispheres.` }], [1, { tr: `Rakım D vitamini kışını etkiler mi?`, en: `Does altitude affect vitamin D winter?` }, { tr: `Evet, olumlu yönde. Yüksek rakımda atmosfer daha ince olduğundan UVB daha az filtrelenir. Bu durum D vitamini kışını biraz kısaltabilir — özellikle mevsim geçiş dönemlerinde marjinal bir fark yaratır. Ancak temel belirleyici yine de enlemdir.`, en: `Yes, positively. At higher altitudes the atmosphere is thinner, so UVB is filtered less. This can slightly shorten vitamin D winter — creating a marginal difference especially during seasonal transitions. But latitude remains the primary determinant.` }], [2, { tr: `Ten rengim koyu, daha uzun mu güneşlenmem gerekiyor?`, en: `Do I need longer sun exposure with darker skin?` }, { tr: `Evet. Melanin UVB'yi emerek deriyi korur ama aynı zamanda D vitamini sentezini yavaşlatır. Tip III deri ile Tip V deri karşılaştırıldığında, aynı UV dozunda Tip V deride anlamlı bir D vitamini artışı gözlemlenmez. Koyu tenli bireyler aynı miktarda D vitamini üretmek için 5–10 kat daha fazla güneşlenmeye ihtiyaç duyar.`, en: `Yes. Melanin absorbs UVB to protect the skin, but also slows vitamin D synthesis. Compared to Type III skin, the same UV dose produces no significant vitamin D increase in Type V skin. Darker-skinned individuals need 5–10 times more sun exposure to produce the same amount of vitamin D.` }], [2, { tr: `Esmer tenliyim ve Türkiye'de yaşıyorum, yeterince D vitamini üretebilir miyim?`, en: `I have dark skin and live in Turkey — can I produce enough vitamin D?` }, { tr: `Zor ama mümkün — doğru saatte ve yeterli süre güneşlenirseniz. Esmer ten (Fitzpatrick Tip IV–V) için gereken süre orta tene kıyasla 1.4–1.8 kat daha uzundur. İstanbul gibi 41°N enleminde kış aylarında sentez zaten mümkün değildir. Yazın ise öğle saatlerinde 20–30 dakika kollar ve bacaklar açık güneşlenme yeterli olabilir. Kış aylarında takviye neredeyse zorunludur.`, en: `Challenging but possible — if you expose yourself at the right time and for sufficient duration. For darker skin (Fitzpatrick Type IV–V), the required time is 1.4–1.8 times longer than for medium skin. At 41°N like Istanbul, synthesis is impossible in winter regardless. In summer, 20–30 minutes around midday with arms and legs exposed may be sufficient. Winter supplementation is almost essential.` }], [2, { tr: `Yaşım ilerledikçe daha fazla güneşlenmem mi gerekiyor?`, en: `Do I need more sun exposure as I get older?` }, { tr: `Evet. 70 yaşındaki bir bireyin derisi, 20 yaşındaki bir bireyle aynı UV dozuna maruz kaldığında yalnızca %25 oranında D vitamini üretebilir. Bunun nedeni yaşla birlikte derideki 7-DHC konsantrasyonunun azalmasıdır. 50 yaş üzerindeyseniz hesaplanan süreyi yaklaşık 1.5 kat uzatmanız önerilir.`, en: `Yes. A 70-year-old's skin produces only about 25% as much vitamin D as a 20-year-old's from the same UV dose. This is because 7-DHC concentration in the skin decreases with age. If you're over 50, it's advisable to extend the calculated duration by approximately 1.5 times.` }], [2, { tr: `Yaşlandıkça D vitamini metabolizmam nasıl değişiyor?`, en: `How does vitamin D metabolism change with age?` }, { tr: `Birden fazla noktada zorlaşıyor. Birincisi üretim: 70 yaşındaki bir kişinin derisi genç bir yetişkine kıyasla aynı UV dozunda yalnızca %25 oranında D vitamini üretebilir. İkincisi aktivasyon: böbrek fonksiyonları yaşla zayıfladığından D vitamininin aktif forma dönüşümü yavaşlar. Üçüncüsü emilim: bağırsak D vitamini reseptörleri yaşla azalır. Bu üç faktör bir araya gelince yaşlı bireyler hem daha fazla güneşe hem de daha yüksek takviye dozlarına ihtiyaç duyar.`, en: `It becomes more challenging at multiple points. First, production: a 70-year-old's skin produces only 25% as much vitamin D as a young adult's from the same UV dose. Second, activation: as kidney function declines with age, conversion to the active form slows. Third, absorption: intestinal vitamin D receptors decrease with age. Combined, these factors mean older individuals need both more sun exposure and higher supplementation doses.` }], [2, { tr: `Obezite D vitamini sentezini etkiler mi?`, en: `Does obesity affect vitamin D synthesis?` }, { tr: `Evet, olumsuz yönde. D vitamini yağda çözünen bir hormondur. Obez bireylerde (BMI ≥ 30) sentezlenen D vitamini deri altı yağ dokusunda sekestre olur ve dolaşıma yeterince karışmaz. Aynı UV dozuna maruz kalan obez bireyler, normal kilolu bireylere kıyasla kanda %50 daha düşük D vitamini artışı göstermektedir.`, en: `Yes, negatively. Vitamin D is a fat-soluble hormone. In obese individuals (BMI ≥ 30), synthesized vitamin D becomes sequestered in subcutaneous fat tissue and doesn't adequately enter circulation. Obese individuals exposed to the same UV dose show approximately 50% lower blood vitamin D increases compared to normal-weight individuals.` }], [2, { tr: `Hamilelikte D vitamini ihtiyacı değişir mi?`, en: `Does vitamin D need change during pregnancy?` }, { tr: `Evet, artar. Hamilelik ve emzirme döneminde kalsiyum emilimi için D vitamini talebi yükselir. Bu dönemde takviye özellikle önemlidir. Ancak doz ve strateji için mutlaka hekiminize danışın — SolarDose genel amaçlı bir araçtır ve hamile bireyler için özel tıbbi tavsiye yerine geçmez.`, en: `Yes, it increases. During pregnancy and breastfeeding, vitamin D demand rises for calcium absorption. Supplementation is especially important during this period. However, consult your doctor for dosage and strategy — SolarDose is a general-purpose tool and does not replace specific medical advice for pregnant individuals.` }], [2, { tr: `Çocuklar için D vitamini sentezi farklı mı işler?`, en: `Does vitamin D synthesis work differently for children?` }, { tr: `Mekanizma aynıdır ancak dozaj farklıdır. Bebekler doğrudan güneşe maruz bırakılmamalıdır. 1–12 yaş arası çocuklar için öğle saatlerinde 15–20 dakika yüz ve kolların açık olduğu güneşlenme önerilir. Kış aylarında oral takviye şarttır. Pediatrik dozaj için hekiminize danışın.`, en: `The mechanism is the same but dosage differs. Infants should not be directly exposed to sun. For children aged 1–12, 15–20 minutes of midday sun with face and arms exposed is recommended. Oral supplementation is essential during winter. Consult your pediatrician for specific dosing.` }], [3, { tr: `D vitamini eksikliğinin belirtileri nelerdir?`, en: `What are the symptoms of vitamin D deficiency?` }, { tr: `Çoğu zaman belirtisizdir — bu yüzden "sessiz eksiklik" denir. Belirtiler arasında yorgunluk, kemik ve kas ağrısı, sık hastalanma, saç dökülmesi ve ruh hali değişiklikleri sayılabilir. Ciddi eksiklikte çocuklarda raşitizm, yetişkinlerde osteomalazi görülür. Tek güvenilir tanı yöntemi serum 25(OH)D ölçümüdür.`, en: `It is often symptomless — hence called "silent deficiency." Symptoms can include fatigue, bone and muscle pain, frequent illness, hair loss, and mood changes. In severe cases, rickets in children and osteomalacia in adults can develop. The only reliable diagnostic method is serum 25(OH)D measurement.` }], [3, { tr: `D vitamini için kan testi nasıl yorumlanır?`, en: `How do I interpret a vitamin D blood test?` }, { tr: `Ölçülen değer serum 25(OH)D düzeyidir. Genel kabul: < 30 nmol/L ciddi eksiklik, 30–50 nmol/L yetersizlik, 50–75 nmol/L sınırda yeterli, 75–125 nmol/L optimal, > 375 nmol/L toksisite riski. Farklı kılavuzlar farklı eşikler kullanır; hekiminizin yorumu esas alınmalıdır.`, en: `The measured value is serum 25(OH)D. General thresholds: < 30 nmol/L severe deficiency, 30–50 nmol/L insufficiency, 50–75 nmol/L borderline sufficient, 75–125 nmol/L optimal, > 375 nmol/L toxicity risk. Different guidelines use different thresholds; your doctor's interpretation should be the primary reference.` }], [3, { tr: `Türkiye'de D vitamini eksikliği ne kadar yaygın?`, en: `How common is vitamin D deficiency in Turkey?` }, { tr: `Çok yaygın. Türkiye genelinde D vitamini eksikliği %40–80 arasında değişen oranlarda görülmektedir; kış aylarında bu oran %80'e ulaşabilir. 36–42°N arasındaki coğrafi konum, kapalı kıyafet kültürü ve kapalı alanlarda geçirilen sürenin artması başlıca nedenlerdir.`, en: `Very common. Vitamin D deficiency in Turkey ranges from 40–80% depending on the region; in winter this can reach 80%. The geographic position between 36–42°N, covering clothing culture, and increased time spent indoors are the main contributing factors.` }], [3, { tr: `D vitamini eksikliği neden bu kadar yaygın hale geldi?`, en: `Why has vitamin D deficiency become so widespread?` }, { tr: `Evrimsel bir uyumsuzluk sorunu. İnsanlık 500 milyon yıldır güneş ışığıyla D vitamini üretiyor. Ama modern yaşam bizi güneşten koparttı: kapalı ofisler, şehirleşme, hava kirliliği, güneş kreminin yaygınlaşması. Sanayi Devrimi'nde Kuzey Avrupa'yı kaplayan kömür dumanı UVB'yi tamamen engelleyerek çocuklarda büyük raşitizm salgınına yol açtı — bu modern D vitamini krizinin ilk habercisiydi. Bugün küresel nüfusun %47.9'u yetersiz D vitamini seviyesinde.`, en: `It's an evolutionary mismatch. Humanity has been producing vitamin D from sunlight for 500 million years. But modern life has separated us from the sun: indoor offices, urbanization, air pollution, widespread sunscreen use. During the Industrial Revolution, coal smoke covering Northern Europe completely blocked UVB, causing a massive rickets epidemic in children — the first warning of today's vitamin D crisis. Today, 47.9% of the global population has insufficient vitamin D levels.` }], [3, { tr: `D vitamini eksikliği hangi hastalıklarla ilişkilidir?`, en: `What diseases are associated with vitamin D deficiency?` }, { tr: `Kemik sağlığının ötesinde D vitamini eksikliği; multiple skleroz, romatoid artrit, Tip 1 diyabet, bazı kanser türleri, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalık riskleriyle ilişkili bulunmuştur. Bu ilişkiler epidemiyolojik çalışmalara dayanmaktadır; nedensellik için araştırmalar devam etmektedir.`, en: `Beyond bone health, vitamin D deficiency has been associated with multiple sclerosis, rheumatoid arthritis, Type 1 diabetes, certain cancers, hypertension, and cardiovascular disease. These associations are based on epidemiological studies; causality research is ongoing.` }], [3, { tr: `D vitamini için güneşlenmek cilt kanseri riskini artırır mı?`, en: `Does sun exposure for vitamin D increase skin cancer risk?` }, { tr: `Kronik aşırı maruziyet ve güneş yanığı riski artırır — ama kısa süreli akıllı güneşlenme farklıdır. İlginç bir bulgu: melanomların büyük çoğunluğu güneş görmeyen vücut bölgelerinde oluşuyor. Ayrıca daha fazla güneş alan düşük enlem bölgelerinde yaşayanlarda birçok kanser türünden ölüm oranı daha düşük bulunmuş. Önerilen yaklaşım: yanma eşiğinin çok altında, kısa süreli ve düzenli güneşlenme; uzun süreli maruziyette güneş kremi.`, en: `Chronic excessive exposure and sunburn do increase risk — but brief, sensible sun exposure is different. An interesting finding: the majority of melanomas occur on body areas not regularly exposed to sun. Additionally, people living at lower latitudes with more sun exposure show lower mortality rates for many cancer types. The recommended approach: short, regular sun exposure well below the burning threshold; sunscreen for prolonged exposure.` }], [3, { tr: `Ne sıklıkla D vitamini testi yaptırmalıyım?`, en: `How often should I get a vitamin D test?` }, { tr: `Yılda bir kez serum 25(OH)D ölçümü önerilmektedir. Risk grubundaysanız — yaşlı, obez, kapalı kıyafet kullanan, kuzey enleminde yaşayan — yılda iki kez, kış sonu ve yaz sonu, ölçüm daha bilgilendirici olur.`, en: `Annual serum 25(OH)D measurement is recommended. If you're in a risk group — elderly, obese, wearing covering clothing, living at northern latitudes — twice yearly measurement, at the end of winter and end of summer, provides more informative results.` }], [4, { tr: `D3 ve D2 arasındaki fark nedir?`, en: `What is the difference between D3 and D2?` }, { tr: `İkisi de D vitamini takviyesi olarak satılır ama vücutta farklı davranırlar. D3 güneş ışığından veya hayvansal kaynaklardan gelen "doğal" form — vücuda daha tanıdık gelir, kanda daha uzun kalır ve aynı dozda D2'ye göre yaklaşık 3 kat daha etkili çalışır. D2 ise bitkisel kaynaklı olup vücuttan çok daha hızlı temizlenir.`, en: `Both are sold as vitamin D supplements but behave differently in the body. D3 is the "natural" form from sunlight or animal sources — more familiar to the body, stays in the blood longer, and works approximately 3 times more effectively than D2 at the same dose. D2 is plant-derived and is cleared from the body much faster.` }], [4, { tr: `Güneşten aldığım D vitamini vücutta ne olur?`, en: `What happens to vitamin D in the body after sun exposure?` }, { tr: `Üç adımlı bir yolculuk. Önce deride üretilen ham D3 kana karışır. Karaciğer bunu depo formuna (25(OH)D) çevirir — kan testinde ölçülen değer budur. Böbrekler ise bu depoyu ihtiyaç anında aktif hormona dönüştürür. Bu aktif form vücudun her yerine ulaşır — kemikten bağışıklık sistemine, kas dokusundan beyne kadar. D vitamini aslında bir vitamin gibi görünse de vücutta hormon gibi davranır.`, en: `A three-stage journey. First, raw D3 produced in the skin enters the bloodstream. The liver converts it to the storage form (25(OH)D) — this is what blood tests measure. The kidneys then convert this storage form into the active hormone when needed. This active form reaches every part of the body — from bones and immune system to muscle tissue and brain. Although it looks like a vitamin, it behaves like a hormone in the body.` }], [4, { tr: `Vücut neden D vitamini zehirlenmesi yaşamıyor, güneşte ne kadar kalırsam kalayım?`, en: `Why can't I overdose on vitamin D from sunlight?` }, { tr: `Çünkü vücudun akıllı bir fren sistemi var. Derideki D vitamini belirli bir seviyeye ulaştığında fazlası otomatik olarak etkisiz parçalara dönüştürülür. Bu yüzden saatlerce güneşte kalsanız bile güneşten D vitamini zehirlenmesi yaşamazsınız. Zehirlenme yalnızca aşırı takviye kullanımıyla olabilir — vücudun bu fren mekanizması takviyelerde devreye girmez.`, en: `Because the body has a smart regulatory system. When vitamin D in the skin reaches a certain level, the excess is automatically converted into inactive breakdown products. So no matter how long you stay in the sun, you cannot get vitamin D toxicity from sunlight. Toxicity can only occur from excessive supplementation — the body's brake mechanism doesn't apply to supplements.` }], [4, { tr: `"D vitamini alıyorum ama kanım hâlâ düşük" neden olur?`, en: `Why is my vitamin D still low even though I'm taking supplements?` }, { tr: `Birkaç olası neden var. En yaygını magnezyum eksikliği — D vitaminini aktif forma dönüştüren enzimler magnezyuma ihtiyaç duyar, magnezyum yoksa alınan D3 yarı yolda kalır. İkinci neden obezite — D vitamini yağda çözündüğü için yağ dokusunda hapsolur ve kana yeterince karışmaz. Üçüncüsü yetersiz doz — özellikle ciddi eksikliği olan kişilerin önce yükleme dozu yapması gerekebilir. Hekiminizle konuşun.`, en: `Several possible reasons. The most common is magnesium deficiency — the enzymes that convert vitamin D to its active form require magnesium; without it, the D3 you take gets stuck halfway. The second is obesity — since vitamin D is fat-soluble, it gets trapped in fat tissue and doesn't adequately enter the bloodstream. The third is insufficient dose — people with severe deficiency may need a loading dose first. Talk to your doctor.` }], [4, { tr: `D vitamini ile kalsiyum, K2 ve magnezyum arasındaki ilişki nedir?`, en: `What is the relationship between vitamin D, calcium, K2, and magnesium?` }, { tr: `Bunlar birbirinin işini tamamlayan dörtlü bir ekip. D vitamini bağırsaktan kalsiyum emilimini artırır — kapıyı açar. K2 bu kalsiyumun kemiklere gitmesini sağlar, damar duvarlarında birikmesini engeller — trafik polisi gibi. Magnezyum ise D vitamininin aktif forma dönüşmesini sağlar — motor gibi, o olmadan sistem çalışmaz. Birini fazla, diğerini eksik almak istenmeyen sonuçlara yol açabilir.`, en: `They form a complementary team of four. Vitamin D increases calcium absorption from the intestines — it opens the door. K2 directs this calcium to bones and prevents it from accumulating in artery walls — like a traffic controller. Magnesium enables vitamin D to convert to its active form — like an engine; without it the system doesn't run. Taking too much of one while lacking another can lead to unwanted outcomes.` }], [4, { tr: `Çok yüksek doz D vitamini almak neden tehlikeli?`, en: `Why is very high-dose vitamin D dangerous?` }, { tr: `Kliniklerde uygulanan yıllık tek seferlik çok yüksek doz enjeksiyonları aslında zararlı çıkıyor. Bu devasa doz vücudun D vitaminini parçalayan savunma mekanizmasını aşırı tetikler; depolar hızla tükenir ve kan değeri kısa sürede tekrar düşer. Araştırmalar bu uygulamanın yaşlılarda düşme ve kırık riskini artırdığını gösteriyor. Küçük ama düzenli dozlar çok daha akıllıca.`, en: `Annual single very-high-dose injections used in clinics actually turn out to be harmful. This massive dose overstimulates the body's vitamin D breakdown defense mechanism; stores are rapidly depleted and blood levels fall again shortly after. Research shows this practice increases fall and fracture risk in the elderly. Small but regular doses are far more sensible.` }], [4, { tr: `Kilo D vitamini düzeyini etkiler mi?`, en: `Does body weight affect vitamin D levels?` }, { tr: `Evet, ciddi biçimde. D vitamini yağda çözünen bir molekül olduğundan vücuttaki yağ dokusu onu bir sünger gibi emer. Bu durum yüksek kilolu kişilerde D vitamininin kana geçişini azaltır — aynı güneşe çıksanız veya aynı takviyeyi alsanız bile kanınızdaki artış daha düşük olur. Bu nedenle kilolu bireylerin hem daha fazla güneşlenmesi hem de daha yüksek takviye dozlarına ihtiyaç duyması normaldir.`, en: `Yes, significantly. Since vitamin D is a fat-soluble molecule, body fat tissue absorbs it like a sponge. This reduces the amount of vitamin D that enters the bloodstream in overweight individuals — even with the same sun exposure or supplementation, your blood level increase will be lower. It is therefore normal for overweight individuals to need both more sun exposure and higher supplementation doses.` }], [4, { tr: `D vitamininin kemik sağlığı dışındaki etkileri nelerdir?`, en: `What are the effects of vitamin D beyond bone health?` }, { tr: `D vitamini reseptörü vücudun neredeyse her hücresinde bulunduğundan etki alanı çok geniş. Büyük çaplı araştırmalar düzenli D vitamini takviyesinin kanser ölüm riskini %25, otoimmün hastalık riskini %22 oranında azalttığını gösteriyor. Bağışıklık sistemi, kas gücü ve insülin duyarlılığı üzerinde de olumlu etkileri var. Ama abartmamak gerekir — kalp krizi ve depresyon üzerindeki etkisi anlamlı bulunmamış.`, en: `Since vitamin D receptors are found in nearly every cell of the body, its range of effects is very broad. Large-scale studies show that regular vitamin D supplementation reduces cancer mortality risk by 25% and autoimmune disease risk by 22%. It also has positive effects on immune function, muscle strength, and insulin sensitivity. But it shouldn't be overstated — its effect on heart attack and depression risk has not been found significant.` }], [5, { tr: `SolarDose hesaplamayı nasıl yapıyor?`, en: `How does SolarDose calculate sun exposure?` }, { tr: `Kullanıcının girdiği konum Nominatim API ile koordinata çevrilir. Open-Meteo API o koordinatın UTC offset'ini ve bulutluluk verisini döndürür. SunCalc.js her dakika için güneş açısını hesaplar (günde 1440 iterasyon). Açısı ≥ 35° olan dakikalar sentez penceresi olarak işaretlenir. Peak açıda UV İndeksi tahmin edilir, Fitzpatrick çarpanıyla kişisel süre hesaplanır.`, en: `The location entered by the user is converted to coordinates via the Nominatim API. The Open-Meteo API returns the UTC offset and cloud cover data for those coordinates. SunCalc.js calculates the sun angle for every minute (1440 iterations per day). Minutes with an angle ≥ 35° are marked as the synthesis window. UV Index is estimated at peak angle, and personal duration is calculated with the Fitzpatrick multiplier.` }], [5, { tr: `SolarDose ne kadar doğru?`, en: `How accurate is SolarDose?` }, { tr: `Astronomik hesaplamalar (güneş açısı, doğuş/batış saatleri) çok yüksek doğrulukta çalışır. Sentez süresi hesaplaması bilimsel modellere dayanır ancak bireysel varyasyonları — obezite, yaş, ilaç kullanımı — varsayılan değerlerle tahmin eder. Hava durumu verileri anlık Open-Meteo verilerine dayanır. Sonuçlar klinik ölçüm değil, bilimsel tahmindir.`, en: `Astronomical calculations (sun angle, sunrise/sunset times) work with very high accuracy. Synthesis duration calculations are based on scientific models but estimate individual variations — obesity, age, medication use — with default values. Weather data is based on real-time Open-Meteo data. Results are scientific estimates, not clinical measurements.` }], [5, { tr: `Saat dilimi hesaplaması nasıl yapılıyor?`, en: `How does SolarDose handle time zones?` }, { tr: `En kritik teknik sorunlardan biriydi. Farklı bir konumdan hesaplama yapıldığında bilgisayarın kendi saat dilimi devreye girebilirdi. SolarDose bu sorunu Open-Meteo'dan alınan gerçek UTC offset değeriyle çözer — hesaplanan tüm saatler kullanıcının yerel saat dilimine göre doğru şekilde gösterilir.`, en: `This was one of the most critical technical challenges. When calculating for a different location, the computer's own time zone could interfere. SolarDose solves this using the actual UTC offset retrieved from Open-Meteo — all calculated times are displayed correctly according to the user's local time zone.` }], [5, { tr: `Verilerimi kaydediyor musunuz?`, en: `Do you store my data?` }, { tr: `Hayır. SolarDose kayıt gerektirmez, hesaplamalar tamamen tarayıcıda çalışır ve sunucuya veri gönderilmez. Konum bilgisi yalnızca hesaplama için kullanılır ve saklanmaz.`, en: `No. SolarDose requires no registration, calculations run entirely in the browser, and no data is sent to a server. Location information is used only for calculation and is not stored.` }], [5, { tr: `SolarDose'u doktor tavsiyesi yerine kullanabilir miyim?`, en: `Can I use SolarDose instead of medical advice?` }, { tr: `Hayır. SolarDose bilimsel temelli bir güneşlenme rehberi sunar ancak tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. D vitamini eksikliği tanısı için serum 25(OH)D testi, tedavi için hekim takibi gereklidir. Özellikle hamilelik, kronik hastalık veya ilaç kullanımı durumlarında mutlaka hekiminize danışın.`, en: `No. SolarDose provides a science-based sun exposure guide but does not constitute medical advice. Serum 25(OH)D testing is required for vitamin D deficiency diagnosis, and medical follow-up is needed for treatment. Especially in cases of pregnancy, chronic illness, or medication use, always consult your doctor.` }], [5, { tr: `SolarDose hangi platformlarda çalışıyor?`, en: `What platforms does SolarDose work on?` }, { tr: `SolarDose web tabanlı bir uygulamadır — masaüstü, tablet ve mobil tarayıcılarda çalışır. Chrome tarayıcısına kısayol olarak eklenebilir. Native mobil uygulama geliştirme planlaması devam etmektedir.`, en: `SolarDose is a web-based application — it works on desktop, tablet, and mobile browsers. It can be added as a shortcut to the Chrome browser. Native mobile app development is in planning.` }], ]; function FaqPage({ t, lang, setLang, nav }) { const [open, setOpen] = useStateF({}); const [activeCat, setActiveCat] = useStateF(0); const sectionRefs = React.useRef({}); const toggle = (k) => setOpen((o) => ({ ...o, [k]: !o[k] })); const cats = FAQ_CATS[lang]; const scrollToCat = (i) => { setActiveCat(i); const el = sectionRefs.current[i]; if (el) { const y = el.getBoundingClientRect().top + window.scrollY - 20; window.scrollTo({ top: y, behavior: 'auto' }); } }; const L = lang === 'en' ? { h: 'Frequently Asked Questions', l: 'What people wonder about vitamin D synthesis, sun exposure, and SolarDose.' } : { h: 'Sık Sorulan Sorular', l: 'D vitamini sentezi, güneşlenme ve SolarDose hakkında merak edilenler.' }; return (
{t.navFaq}

{L.h}

{L.l}

{cats.map((c, i) => ( ))}
{cats.map((c, ci) => { const catItems = FAQ_ITEMS.filter((it) => it[0] === ci); return (
{ sectionRefs.current[ci] = el; }}>
{String(ci + 1).padStart(2, '0')}

{c}

{catItems.map((it, i) => { const k = ci + '-' + i; const isOpen = !!open[k]; return (
{isOpen &&
{it[2][lang]}
}
); })}
); })}
); } Object.assign(window, { FaqPage, FAQ_ITEMS, FAQ_CATS });